« گويا المخلاة شيخ بهايى » . فهرست‌نويس كتابخانه بر همين مبنا ، كتاب را المخلاة ناميده است . با بررسى نسخه ، آن را چنين يافتيم : مجموعه‌اى است مشتمل بر حكايات ، فوائد ، روايات و الغاز گوناگون ، همچنين اشكال و دواير متعدّدى مربوط به علوم غريبه ، جفر و طلسمات در آن وجود دارد . در برخى از صفحات اشعار و مطالبى از كشكول درج شده ، امّا نامى از كشكول شيخ به ميان نيامده است . چنين به نظر مىرسد كه اين مجموعه بىارتباط با آثار شيخ بهايى نيست ولى به‌طور دقيق نمىتوان آن را المخلاة دانست . در مصر كتابى با عنوان المخلاة از شيخ بهايى به چاپ رسيده ، با قراينى چند مىتوان انتساب آن را به شيخ بهايى مردود دانست : الف ) شيخ بهايى در مقدّمهء كشكول به كتاب المخلاة و موضوع آن چنين اشاره مىكند : « و بعد فانّى لمّا فرغت من كتابى المسمّى بالمخلاة ، الذى حوى من كل شىء احسنه و احلاه ، و هو كتاب فى عنفوان الشباب ، قد لفقته و نسقته و أنفقت فيه ما رزقته ، و ضمنته ما تشتهى الانفس و تلذّ الاعين من جواهر التفسير و زواهر التأويل و عيون الاخبار و محاسن الآثار و . . . » ( الكشكول ، المقدّمه ، ص 1 ، طبع الاعلمى ) . شيخ در جاى ديگر به نقل از كتاب المخلاة چنين مىگويد : « من كلام بعض الحكماء ارقص لقرد السوء فى زمانه ، لهذا الكلام قصّة المشهورة أوردتها فى المخلاة . . . » ( همانجا ، 173 / 2 ) . افزون بر اينها ، در هنگام بيان ابيات برهان الدين قيراطى و اشعار ابن الخراط اين عبارت را نقل مىكند : « لما كانت هذه القصائد فى المخلاة اقتصرت على هذه القدر فى الكشكول » ( همانجا ، 157 / 3 ) . در كتاب المخلاة چاپ مصر از « قصّهء ارقص لقرد السوء » ، « قصايد القيراطى و ابن الخراط » و « دعاى عبد اللّه بن استنطال الصحابى » كه شيخ آنها را به نقل از المخلاة در كشكول آورده ، خبرى نيست . ب ) سبك و سياق شيخ بهايى با روش كتاب المخلاة چاپى همخوانى ندارد . شيخ در آغاز هر كتاب ، مقدّمه‌اى ذكر مىكند و در آن به نام كتاب و موضوع آن اشاره